بالا مىگرايد ، بدان كه مادهء ريزش كرده از ورم ذات الجنب راه هر دو گوش و طرف سر را در پيش گرفته است . اگر اين مادهء راهى به سوى سر و گوشها ، در راه خود ورمى يا خراجى به جا نگذاشت ، بدان كه ماده مستقيما راه مغز را در پيش گرفته و همين‌كه به مغز برسد بيمار مىميرد . فصل دوم بحثى دربارهء خيو ، كه از مرحلهء دوم و سوم شروع مىشود درجات بيرون انداختنى از راه دهان به ترتيب اولوّيت : 1 - بهترين و پسنديده‌ترين خيو آن است كه سريع‌تر ، آسان‌تر ، در اندازهء بيشتر ، پخته و رسيده‌تر و به رنگ سپيد و صاف و درست است و لزجى همراه ندارد و قوامش به اعتدال است . 2 - در درجهء دوم خيويى كه به اوّلى نزديك و رسيده است امّا كمتر از اوّلى و اگر قبلا خلطى بوده است ، چيزى از آن با خود دارد ؛ يا از اثر بىخوابى زياد يا از روىآور ناپسند ديگرى به صفا و درستى اولى نيست . 3 - در درجهء سوم خيويى آيد كه در روز اول رنگش مايل به سرخى است . 4 - خيويى كه رنگش مايل به زردى است . 5 - تف كرده‌اى كه كفالود است و سبب كفالود شدن آن است كه در خلط تف كرده چيزى آبكى و رقيق در اندازهء كم با هواى زياد مخلوط شده است و اين آميزه بسيار درهم آميخته است . تف كردهء كفالود را نشايد از ردهء تف كرده‌هاى پسنديده به شمار آورد ، مىتوان آن را تف كردهء مايل به تف كردهء ناپسند دانست . تف كرده‌هاى ناپسنديده و بد : 1 - در ناپسندى تفى از همه سبقت مىبرد كه سرخ خالص باشد . 2 - تفى كه زرد خالص و آتشين باشد . 3 - سفيد لزج و مدوّر . 4 - تف سياه‌رنگ و به‌ويژه اگر سياه و بدبو باشد . 5 - تف كردهء غليظ مدوّر غلتان ، كه آن را عادتا بلغم نامند . 6 - زرد خورنده و سوزناك . 7 - تف كردهء مايل به سبزرنگى . 8 - آب دهان شورمزه در تف كردن . 9 - خيوى مايل به سبزرنگى . خيوى زردرنگ بهتر از خيوى سياه رنگ است ، و از خيوى غلتان مدوّر نيز بهتر است . خيوى غلتان مدوّر اگر معتدل باشد و زياده‌روى نكرده باشد از تف كردهء سرخ‌رنگ سالم‌تر است . هر